Οι εργασίες για
την κατασκευή του Ολυμπιακού Τραμ ξεκίνησαν, και παράλληλα άρχισε η συζήτηση
για το έργο.
Από κάποιους τίθεται το ερώτημα. Υπέρ ή ενάντια στο ΤΡΑΜ; Κατά
τη γνώμη μας λάθος ερώτημα.
Με δημόσιες δωρεάν συγκοινωνίες σχεδιασμένες να εξυπηρετούν τους κατοίκους και τους εργαζομένους ενάντια στην πολιτική ενίσχυσης του ΙΧ ή ΟΧΙ;
Η Αθήνα διαμορφώθηκε στη σημερινή πόλη-τέρας μέσω δύο κυρίως
διαδικασιών. Ενός τεράστιου κύματος εσωτερικής μετανάστευσης - με έντονη την
ανάγκη γρήγορης στέγασης - και της τεράστιας υπερεκμετάλλευσης της γης
(γενίκευση του συστήματος των αντιπαροχών, εκτίναξη των συντελεστών δόμησης).
Οι δύο αυτές διαδικασίες που κατευθύνθηκαν με γνώμονα το μέγιστο για το
κεφάλαιο κέρδος οδήγησαν σε μια αυθαίρετη και άναρχη πολεοδομική ανάπτυξη με
επακόλουθα προβλήματα υποδομής, κυκλοφοριακού, αλλοιώσεων χαρακτηριστικών
περιοχών.
Η συγκοινωνιακή ανάπτυξη ακολούθησε την
ίδια λογική κινούμενη στο σχήμα
«χαμηλή ποιότητα δημόσιων
συγκοινωνιών – ενίσχυση του ΙΧ».
Όλοι μας, λοιπόν, εργαζόμενοι, άνεργοι, νέοι
βιώνοντας την τερατώδη κατάσταση των συγκοινωνιών στην πόλη αντιλαμβανόμαστε
ότι είναι αναγκαίος ένας επανασχεδιασμός των δημόσιων συγκοινωνιών με βάση τη
γενική αρχή ότι οι μεταφορές στην πόλη είναι κοινωνικό
δικαίωμα.
Δηλαδή πρέπει να είναι δημόσιες, δωρεάν και σχεδιασμένες στο σύνολό τους έτσι ώστε να εξυπηρετούν τις πραγματικές ανάγκες μετακίνησης των κατοίκων της.
Είναι επίσης προφανές ότι δεν μπορεί να προκύψει λύση του
συγκοινωνιακού προβλήματος στα πλαίσια ενός δήμου (απλά βελτιώσεις κυρίως μέσω
μιας σωστής λειτουργίας δημοτικής ή διαδημοτικής συγκοινωνίας) παρά μόνο στο
πλαίσιο επίλυσης του κυκλοφοριακού συνολικά στην Αθήνα.
Σε αυτή την κατεύθυνση ένα σημαντικό βήμα μπορεί να αποτελέσει η ενίσχυση των μέσων μαζικής μεταφοράς και ιδιαίτερα των μέσων σταθερής τροχιάς. Το Τραμ μπορεί να είναι μία λύση, καθώς σαν μέσο διαθέτει μια σειρά θετικών χαρακτηριστικών.
Είναι σχετικά ήσυχο, αθόρυβο, φιλικό προς το περιβάλλον, καταναλώνει
λιγότερη ενέργεια και απαιτεί λιγότερο χώρο, πολύ αξιόπιστο και αρκετά ταχύ
μέσο αστικής μεταφοράς, με πολλαπλάσια χωρητικότητα σε σχέση με τα λεωφορεία
και τα τρόλεϊ, με πολύ μικρότερο κόστος κατασκευής από το μετρό και ταχύτερη
υλοποίηση.
Το Ολυμπιακό Τραμ λοιπόν, είναι μια λύση; Κατά τη γνώμη μας όχι.
Ø
Το
Ολυμπιακό Τραμ δεν σχεδιάστηκε με βάση τις συγκοινωνιακές ανάγκες συνολικά της
πρωτεύουσας, άρα και τις
αντίστοιχες προτεραιότητες στην κατασκευή του, όπως άλλωστε προέβλεπε και ο αρχικός
σχεδιασμός του.
Η υλοποίηση του Ολυμπιακού Τραμ δεν γίνεται με
γνώμονα την κάλυψη των κυκλοφοριακών αναγκών των κατοίκων και των εργαζομένων
αλλά των αναγκών της Ολυμπιάδας.
Το Ολυμπιακό Τραμ δημιουργείται για να
εξυπηρετήσει τις Ολυμπιακές εγκαταστάσεις της Παραλίας και τις άλλες
εμπορικές δραστηριότητες εκεί.
Μια ματιά στο site του Αθήνα 2004 είναι αρκετή «Το Καλοκαίρι του 2000 η Διυπουργική Επιτροπή έκρινε σκόπιμη και
αποφάσισε την κατασκευή ενός Μέσου Σταθερής Τροχιάς για την εξυπηρέτηση των Νοτιοδυτικών
Προαστίων της ελληνικής πρωτεύουσας, όπου, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, βρίσκονται
αρκετά από τα Ολυμπιακά Αθλητικά Κέντρα, τα οποία θα φιλοξενήσουν μεγάλο αριθμό
αγωνισμάτων».
Ακόμα, όμως, και μια υλοποίηση του στην περιοχή μας για να είναι ουσιαστική απαιτεί μια συνολική μελέτη των κατευθύνσεων κίνησης, του φόρτου αιχμής, της συνεργασίας με τη δημοτική συγκοινωνία και τα υπόλοιπα μέσα μαζικής μεταφοράς, των απαραίτητων θέσεων στάθμευσης και όχι απλά την αντικατάσταση της διαδρομής ενός μέσους μαζικής μεταφοράς με ένα άλλο.
Το Ολυμπιακό
Τραμ -όπως και τα άλλα Ολυμπιακά έργα- έχει κύρια αξία χρήσης την περίοδο των
αγώνων. Γι’ αυτό και επιλέγεται μια ιδιαίτερα δαιδαλώδης διαδρομή, η οποία σε
συνδυασμό με μελέτες μείωσης ή και κατάργησης των λεωφορειακών γραμμών που
ενώνουν Νέα Σμύρνη και Π. Φάληρο με Αθήνα και Πειραιά μπορεί να εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα του έργου και
μετά την Ολυμπιάδα.
Παράλληλα, ενώ το έργο απολαμβάνει όλα εκείνα τα στοιχεία οικονομικής και κατασκευαστικής ασυλίας-αυθαιρεσίας των Ολυμπιακών έργων, δέχεται την πίεση του χρόνου υλοποίησής του, οδηγώντας σε προχειρότητες, παραλείψεις και αντιφάσεις στη μελέτη (χαρακτηριστικά παραδείγματα, το πρόβλημα με την πύλη του Αδριανού που, εκτός από αναστολή των εργασιών στο σημείο, οδηγεί τώρα μάλλον σε επανασχεδιασμό που θα επιτρέπει στην Αμαλίας τη χρήση της λωρίδας του Τραμ από λεωφορεία και τρόλεϊ ή την παράλειψη οικοδομικών τετραγώνων στα σχέδια του αμαξοστάσιου του Ελληνικού).
Ø Η υλοποίησή του αποτελεί ένα οικονομικό
σκάνδαλο εις βάρος των εργαζομένων και κινείται στην κατεύθυνση
ιδιωτικοποίησης των συγκοινωνιών. Με την ολοκλήρωση κατασκευής του έργου που αναλαμβάνει εξ’ ολοκλήρου το
δημόσιο για να προλάβει να είναι έτοιμο μέχρι την Ολυμπιάδα, θα αναλάβει
ιδιώτης την εκμετάλλευσή του. Ενώ η αναγκαία επέκταση των γραμμών του
τραμ σε όλη την Αθήνα θα πραγματοποιηθεί αν λυθεί το πρόβλημα της χρηματοδότησης σύμφωνα με δηλώσεις του
Υπ. Μεταφορών.
Ø Δεν εξασφαλίζεται από πουθενά το ενιαίο
εισιτήριο, αφήνοντας σοβαρό ενδεχόμενο οικονομικής επιβάρυνσης των
εργαζομένων αφού π. χ. για την πρόσβαση στο
κέντρο της Αθήνας θα πρέπει κάποιος να χρησιμοποιεί 2 ή 3 διαφορετικά
μέσα (λεωφορείο, τραμ, μετρό). Ο κίνδυνος ενισχύεται από την παρουσία του ιδιώτη – εκμεταλλευτή του
Τραμ, και την κοινωνική πολιτική της
κυβέρνησης.
Χαρακτηριστικό δείγμα αυτής της πολιτικής είναι η υποχρεωτική
κατάργηση από τον ΟΑΣΑ της δωρεάν δημοτικής γραμμής που λειτούργησε πρόσφατα
στην Ελ. Βενιζέλου για το ΜΕΤΡΟ, σαν ανταγωνιστική προς την γραμμή 110 του
λεωφορείου.
Ø Υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες για το πράσινο.
Στο σχέδιο χάραξης προβλέπεται η ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου, και σύμφωνα
με την Τραμ ΑΕ η μετατροπή «των δρόμων της Αθήνας σε ευρωπαϊκά
βουλεβάρτα» και «δρόμων όπως η Ελ. Βενιζέλου από τσιμεντένιες έρημους σε
λωρίδες όασης». Θέλουμε να σταθούμε καλόπιστα, προσπερνώντας τις όποιες ανησυχίες από την επικρατούσα
μέχρι τώρα κρατική πολιτική όπου πλήθος διανοίξεων οδών έχει συνοδευτεί με
κατάργηση χιλιάδων δενδροστοιχιών χωρίς να ξαναφυτευτούν καινούργιες.
Μπορούμε, όμως, να μην προβληματιστούμε όταν στα
πλαίσια της αστείας αντιπαράθεσης για τα τουβλάκια της νησίδας στην Ελ.
Βενιζέλου ο δήμαρχος σε άρθρό του δηλώνει ότι με τα τουβλάκια ο δήμος έσωσε
την νησίδα πρασίνου που η Τραμ ΑΕ των βουλεβάρτων καταργούσε;
Υπάρχει μια άποψη που στέκεται μόνο στα θετικά τεχνικά χαρακτηριστικά του Τραμ, προχωράει σε μια αφαίρεση του «πως και για ποιον υλοποιείται» και καταλήγει στην υλοποίηση του όπως να ‘ναι αρκεί που είναι Τραμ. Γιατί όμως πρέπει να συναινέσουμε σε μια δαπάνη 120 δις από το δημόσιο ταμείο -δηλαδή χρήματα των εργαζομένων- για ένα έργο βιτρίνας, με αξία χρήσης στην Ολυμπιάδα και αμφίβολης βιωσιμότητας μετά, με ανεπαρκείς μελέτες και υπόσκαψη του κοινωνικού χαρακτήρα των συγκοινωνιών και να μην διεκδικήσουμε ένα Τραμ των πραγματικών κοινωνικών αναγκών;
Επίσης, η όλη διαδικασία αναδεικνύει σε άλλη μια
πλευρά της πολιτικό-κοινωνικής μας ζωής ένα τεράστιο πρόβλημα ελλείμματος
δημοκρατίας αφού τόσο σημαντικές αποφάσεις παίρνονται χωρίς ουσιαστικές
διαδικασίες διαλόγου με τους πολίτες, χωρίς τη γνώμη των δημοτών, με συνοπτικές
διαδικασίες και απόφαση του Δημοτικού
Συμβουλίου μέσα σε μια νύχτα.. Προφανώς, οι προεκλογικές διακηρύξεις περί
συνελεύσεων κατοίκων και «κοινωνίας των πολιτών» ήταν μόνο για να γεμίσει το
προεκλογικό πρόγραμμα του δημάρχου..
Θεωρούμε υποκριτικό το ενδιαφέρον για την επίλυση του συγκοινωνιακού είτε με την άκριτη υποστήριξη στο Ολυμπιακό Τραμ είτε με την αντίθεση από τη σκοπιά υπεράσπισης του ΙΧ και των κερδών των εμπόρων, όλων αυτών που συνέβαλλαν στην σημερινή εικόνα της Νέας Σμύρνης, προωθώντας την ανεξέλεγκτη και υπέρογκη δόμηση, τη γιγάντωση των εμπορικών δραστηριοτήτων, την ανεπαρκέστατη λειτουργία δημοτικής συγκοινωνίας.
ΠΑΣΟΚ και ΝΔ αλλά και Μπεχλιβανίδης, Σιότρωπος, Κουτελάκης
και όσοι τους στήριξαν και συμμετείχαν στην διοίκηση του Δήμου
είναι υπόλογοι.
Οι εργαζόμενοι της πόλης, η νεολαία δεν θα
μείνουν παρατηρητές σε αυτή τη διαδικασία.
Με επιτροπές κατοίκων, με τις πρωτοβουλίες των μαζικών οργανώσεων, με την
αυτενέργεια και τις πρωτοβουλίες τους πρέπει να αντισταθούν.
Αγωνιζόμαστε για :
-Δημόσιες
Δωρεάν Συγκοινωνίες σχεδιασμένες με βάση τις πραγματικές ανάγκες των κατοίκων της πρωτεύουσας.
-Να μην
προχωρήσει η άμεση ή έμμεση ιδιωτικοποίηση των συγκοινωνιών
-Ολοκληρωμένο
σχεδιασμό και επέκταση της δωρεάν δημοτικής συγκοινωνίας.
-Περισσότερο
πράσινο και ελεύθερους χώρους στην πόλη μας.